Edycja I – 2003 rok

Święto Drzewa – 2003 rok

Klub Gaja rozpoczął nowy program edukacyjny pt. ” Święto drzewa” poświęcony sadzeniu i ochronie drzew. W ramach programu odbędą się prelekcje, wystawy, wydane zostaną materiały edukacyjne. Przygotowujemy także kilka ogólnopolskich wydarzeń medialnych, m.in.: zakładanie Parków Gwiazd oraz inaugurację Święta Drzewa. Do współpracy zapraszamy szkoły, organizacje społeczne, media.


Szkoła Partnerska Klubu Gaja

Możecie sprawić, żeby Wasza szkoła została Szkołą Partnerską Klubu Gaja. Jeśli chcecie, aby Wasza Szkoła dołączyła do tej grupy, musicie podjąć pewne zobowiązania, a w zamian otrzymacie nie tylko satysfakcję z podjęcia działania dla dobra Ziemi, ale także pomoc rzeczową.

Zobowiązania:
- opłaty roczne 100 zł lub więcej
- udział w co najmniej jednej imprezie Klubu Gaja rocznie.

W zamian szkoła otrzymuje:
- darmowe materiały edukacyjne Klubu Gaja
- możliwość wyboru programów i wydarzeń


Jak działać dla Ziemi

Pod tym tytułem ukazało się wydawnictwo Klubu Gaja w którym, znalazło się fotograficzne podsumowanie 15-letniej działalności Klubu Gaja oraz scenariusze lekcji dla nauczycieli. Są to propozycje zajęć między innymi na temat: – przyczyn powodzi i sposobów jej zapobiegania;

- ulubionych zwierząt;

- jak można chronić las;

- jesteśmy podobni – każdy z nas jest wyjątkowy.


Co Ty możesz zrobić?

Poniżej przedstawiamy propozycje, które każdy z was może wykorzystać.
- Zorganizuj akcję zbierania podpisów pod naszymi petycjami: w swojej szkole, na ulicy,                          w zaprzyjaźnionym sklepie, na uczelni itd. Aktualne wzory petycji możesz otrzymać pocztą lub wydrukować z naszej strony internetowej.
- Zostań menadżerem Klubu Gaja. Zorganizuj w swoim mieście (np.:w szkole lub w Domu Kultury) naszą wystawę, prelekcję, warsztat, prezentację naszego spektaklu.
Prosimy Cię o zainteresowanie naszymi kampaniami i programami Twoich znajomych, zaprzyjaźnione firmy, szkoły itd.
Możesz wybierać w prezentowanych przez nas propozycjach, dostosowując je do swoich programów i profilów szkolnych. Ustalając wcześniej warunki i terminy.
- Korzystając z naszych materiałów, przygotuj gazetkę ścienną w szkole lub w Domu Kultury na temat działań Klubu Gaja. Możesz przygotować audycję w szkolnym radiowęźle lub lokalnym radio.
- Zorganizuj w swoim mieście „stolik informacyjny”, przy którym zainteresowane osoby będą mogły otrzymać materiały Klubu Gaja. Takie punkty mogą znajdować się np.: w restauracjach wegetariańskich, bibliotekach, klubach czy podczas dużych imprez. Pamiętaj by wcześniej zapytać o zgodę właściciela lub organizatora.
- Zorganizuj, np. w swojej szkole, zbiórkę pieniędzy, makulatury, puszek, z której pieniądze przeznaczone będą na wykupienie przez Klub Gaja koni z transportu na rzeź.
- Wpisz na głównej stronie www.klubgaja.pl swój adres e-mailowy. Będziesz na gorąco informowany o tym gdzie i co robimy. Na swojej stronie internetowej zawieś nasz baner reklamowy i zachęcaj do tego innych.
- Zostań osobą wspomagającą Klub Gaja wpłacając 30 zł lub więcej. Wpisz czytelnie swój adres, gdyż będziesz wtedy przez rok otrzymywać biuletyny i inne materiały informacyjne Klubu Gaja. Wspieraj nasze kampanie merytorycznie i finansowo, zachęcając także do tego swoich znajomych. Wpłacone przez Ciebie na nasze konto pieniądze, zostaną wykorzystane do prowadzenia przez Klub Gaja działań edukacyjnych.

Święto Drzewa

Konferencja prasowa w Warszawie
Klub Gaja 9 października o godz. 12.00  w Staromiejskim Domu Kultury, Rynek Starego Miasta 2 w Warszawie zorganizował konferencję prasową dotyczącą programu Święto Drzewa.

Program Święto Drzewa poświęcony jest sadzeniu i ochronie drzew. W ramach programu odbywają się prelekcje, wystawy, wydane zostały materiały edukacyjne. Partnerami programu są: Lasy Państwowe oraz Fundacja „Nasza Ziemia”. Program wsparł finansowo Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej oraz Wojewódzki Fundusz ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej w Katowicach.

Park Gwiazd w Bielsku-Białej
10 października ponad 1 000 szkół, samorządów, domów kultury w całym kraju będzie sadzić drzewa, zbierać makulaturę, przygotowywać wystawy, lekcje tematyczne, organizować festyny.

Wspierają nas m. in.: Mira Stanisławska-Meysztowicz, Jurek Owsiak, Paweł i Łukasz Golec, Tomasza Sikora, Krzysztof Kokoryn.

10 października to będzie prawdziwe Święto Drzewa.


Dziękujemy za zainteresowanie naszym programem.

Do tej pory zgłosiło się ok. 1000 szkół, więc nasza wspólna akcja będzie dużym ogólnopolskim wydarzeniem.

Każda szkoła, która wysłała nam kartę zgłoszenia powinna po 20 września zgłosić się do najbliższego nadleśnictwa, gdzie albo umówi się na sadzenie lasu albo otrzyma bezpłatne sadzonki do posadzenia na terenie własnej szkoły. Ilość i gatunek sadzonek prosimy indywidualnie ustalać z każdym nadleśnictwem, które będą poinformowane o naszej akcji.

Ponieważ do akcji zgłosiło się dużo szkół ewentualne pytania i problemy prosimy zgłaszać do naszego biura telefonicznie 033/ 812 – 36 -94 lub e-mailem – klubgaja@klubgaja.pl

Prosimy wszystkie szkoły o przesłanie krótkich raportów, w których opiszecie własne Święto Drzewa. Ilość uczestników, ilość posadzonych drzew. To pokaże nam skalę naszego wspólnego działania. Prosimy również o przesłanie 2-3 zdjęć, które chcemy wykorzystać w naszych publikacjach oraz kserokopii artykułów prasowych.
W przesłanych materiałach załączamy także pomysły na działania, które mogą towarzyszyć sadzeniu drzew (wystawy, lekcje tematyczne, artykuły w gazetach szkolnych).
W szczególności zachęcamy do akcji „Zbieraj makulaturę, ratuj konie”. Ponieważ część szkół prosiła o jej przedłużenie z radością to czynimy. Akcja trwa do końca listopada, a oprócz makulatury proponujemy również zbierać puszki. Przed wakacjami przyłączyło się do niej już część szkół, a pieniądze które nam wpłaciliście dołożyliśmy do wykupienia Gai. Koń o tym imieniu już pomaga dzieciom ze stowarzyszenia w Koronowie. Czekamy na dalsze szkoły.
Taką prostą akcją możemy oszczędzić trochę drzew, uratować konia oraz pomóc kolejnym dzieciakom. Zachęcamy także do obejmowania opieką cennych drzew w waszej okolicy.
Wierzymy, iż 10 października będzie naprawdę Świętem Drzewa.

Jacek Bożek                                                                 Wojciech Owczarz

Prezes Klubu Gaja                                                                               koordynator Święta Drzewa


Święto Drzewa

Program edukacyjny Święto Drzewa jest poświęcony sadzeniu i ochronie drzew oraz popularyzacji znaczenia drzew w biosferze. Na program składają się zarówno duże ogólnopolskie wydarzenia, takie jak zakładanie Parków Gwiazd, jak i szereg wydarzeń lokalnych w całej Polsce: prelekcji, wystaw, spotkań.

Celem programu jest zainspirowanie szkół, organizacji i grup młodzieży do podejmowania lokalnych inicjatyw ekologicznych dotyczących sadzenia i ochrony drzew. Ważnym elementem zachęcenia dzieci i młodzieży do działań proekologicznych ma być udział w tych działaniach znanych osób popularnych wśród młodzieży. Chcemy wykształcić modę na działania służące ochronie środowiska. Wykorzystamy tutaj nasze kontakty z wcześniejszych kampanii „Teraz Wisła” i „Zwierzę nie jest rzeczą”.

* * *

Program Święto Drzewa jest realizowany przez Klub Gaja. Autorem programu jest Wojciech Owczarz. Honorowy patronat nad programem objął Minister Środowiska Czesław Śleziak. Kluczowymi partnerami projektu są: Lasy Państwowe oraz Fundacja „Nasza Ziemia” (www.naszaziemia.pl). Program wsparł finansowo Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej w ramach projektu „Krąg Przyjaciół Ziemi”.

Inauguracja
Uroczysta inauguracja programu odbyła się 16 kwietnia 2003 r. Rozpoczęła cykl działań związanych z sadzeniem i ochroną drzew oraz zwróceniem uwagi na ich znaczenie dla biosfery. Podczas inauguracji programu Święto Drzewa posadziliśmy, wspólnie z ministrem środowiska, posłami oraz pracownikami Lasów Państwowych aleję lipową. Uroczystość odbyła się w Puszczy Piskiej, którą w zeszłym roku nawiedziły huragany. „Wiatr łamał drzewa niczym zapałki, wyrywał je z korzeniami. Jedynie niektóre obroniły się przed wywróceniem, ale pozostały w ziemi niebezpiecznie pochylone. Na krótko przed tornadem z lasu wyszły prawie wszystkie zwierzęta. Chmary jeleni i saren widziano nawet na pastwiskach. Po niebie szybowało ptactwo”.
Sławomir Trzaskowski, „Przyroda Polska”, 9.09.2002 r.

Parki Gwiazd
Jednym z najważniejszych, konkretnych działań w ramach projektu Święto Drzewa będzie zainicjowanie w Bielsku-Białej utworzenia Parku Gwiazd. Park Gwiazd będzie miejscem, w którym zaproszone znane osoby – zamiast pozostawienia pamiątkowego odcisku swojej dłoni (jak to ma miejsce np. w Międzyzdrojach) – będą sadzić swoje drzewa. Przy każdym drzewie będzie umieszczona pamiątkowa tabliczka z informacją o tym zdarzeniu. Propozycję posadzenia pierwszych drzew skierujemy do znanych osób publicznych, które dotąd wspierały działania proekologiczne oraz lokalnych liderów społecznych, aby uhonorować ich w ten sposób.
Wierzymy, iż idea Parków Gwiazd zostanie szeroko przyjęta i wkrótce takie parki powstaną w całej Polsce.

Park Gwiazd sadzili z nami:

Mira Stanisławska-Meysztowicz,

Jurek Owsiak,

Paweł Golec,

Tomasza Sikora,

Krzysztof Kokoryn.

Święto Drzewa
Podsumowaniem programu ma być ustanowienie dnia 10 października – Świętem Drzewa. W tym dniu chcemy zasadzić dziesiątki tysięcy drzew w całej Polsce, ale także rozpocząć tradycję corocznego wydarzenia poświęconego sadzeniu i ochronie drzew. Do tej pory zgłosiło się ok. 1000 szkół. Jeszcze czekamy na następne. Więcej informacji o propozycjach współpracy znajdziesz na naszej stronie internetowej
www.klubgaja.pl lub możesz skontaktować się z nami.

Święto Drzewa – TAK jestem za !
Do tej pory zgłosiło się ponad 1000 szkół, więc nasza wspólna akcja będzie dużym ogólnopolskim wydarzeniem. Każda szkoła, która wysłała nam kartę zgłoszenia powinna po 20 września zgłosić się do najbliższego nadleśnictwa, gdzie albo umówi się na sadzenie lasu albo otrzyma bezpłatne sadzonki do posadzenia na terenie własnej szkoły.
W przesłanych materiałach jest także kilka innych propozycji działań. Zachęcamy do zbiórki makulatury, z której pieniądze przeznaczymy na wykupienie konia z transportu na rzeź, do obejmowania opieką cennych drzew w waszej okolicy. Wierzymy, iż 10 października będzie naprawdę Świętem Drzewa.

Co Ty możesz zrobić?
Powodzenie programu zależy od Waszego zaangażowania. Poniżej przedstawiamy kilka pomysłów oraz propozycje wydarzeń, które możemy zrobić wspólnie w ramach programu Święto Drzewa.

• Zorganizuj w swojej szkole inaugurację programu: możesz przygotować gazetkę szkolną, wystawę, lekcję tematyczną, posadzić wokół szkoły kilka drzew. Każda szkoła, która chce się włączyć w program, powinna wypełnić i wysłać nam „Kartę zgłoszenia” dostępną na stronie internetowej www.klubgaja.pl. Wtedy będziemy wysyłać Wam bezpłatnie nasze materiały dotyczące programu.

• Znajdź swoje drzewo pomnikowe. Odszukaj piękne, stare drzewo blisko swojej szkoły i wraz z koleżankami i kolegami zaopiekujcie się nim. Jeżeli ma wymiary pomnika przyrody, to zgłoście to do władz lokalnych.

• Więcej informacji o programie i propozycjach współpracy znajdziecie w naszym biuletynie oraz na stronie internetowej: www.klubgaja.pl.

• Możesz zostać osobą wspomagającą Klub Gaja. Jeśli wpłacisz 20 zł lub więcej na nasze konto, będziesz otrzymywać nasze biuletyny i inne materiały przez rok. Możesz zachęcić także całą swoją rodzinę do wpłaty rodzinnej – 50 zł. Blankiety wpłat dostępne są w naszym biuletynie „Współodczuwanie” na stronie 18 oraz na stronie internetowej: www.klubgaja.pl.

Świadkowie historii
W każdym miejscu rosną piękne, stare drzewa. Mają kilkaset lat i widziały już wiele ważnych wydarzeń. Proponujemy, aby szkoły, klasy odszukały te drzewa i spisały ich historie. Jakie ważne wydarzenia miały miejsce obok waszego drzewa?
Będzie to lokalna lekcja historii z drzewem jako jej świadkiem.

Zielone ślubowanie
W Święcie Drzewa uczestniczy kilkaset szkół i dziesiątki tysięcy osób. To duża ogólnopolska akcja. Chcielibyśmy aby towarzyszyło jej także skupienie i refleksja nad tym co robimy. Sadząc swoje drzewo możecie podjąć swoje Zielone Ślubowanie. Zastanówcie się co możecie zrobić dla Ziemi, zwierząt, jak pomóc słabszym, którzy są wokół was. Swoje Zielone Ślubowanie możecie napisać na niewielkiej kartce papieru i wrzucić pod sadzone drzewo lub wypowiedzieć podczas sadzenia. To bedzie wasza tajemnica i Ziemi. To będzie wasze Zielone Ślubowanie.

Klub Gaja kontynuuje akcję „Zbieraj makulaturę – ratuj konie”. Zachęcamy Was do ogólnopolskiej zbiórki makulatury i puszek. Pieniądze z ich sprzedaży szkoły wpłacają na nasze konto, a my przeznaczymy je na akcję ratowania koni z transportu na rzeź. Każda szkoła, która pomoże nam w akcji otrzyma plakat ze zdjęciem uratowanego konia. Na zdjęciu Gaja – koń, którego wykupiliśmy, częściowo za pieniądze z akcji „Zbieraj makulaturę, ratuj konie”. Koń został przekazany Stowarzyszeniu Rodziców Dzieci Sprawnych Inaczej w Koronowie.


9 września ruszył cykl imprez związany z 15-sto leciem Klubu Gaja

Oto fragment artykułu jaki ukazał się w Dzienniku Zachodnim, 10 września 2003 rok:

 „Stowarzyszenie Ekologiczno-Kulturalne Klub Gaja ma 15 lat. Urodziny potrwają przez kilka tygodni, a zostały zainaugurowane wczoraj otwarciem ścieżki edukacyjnej „Kołowróf’. To trzeci taki szlak w lasach Nadleśnictwa Bielsko-Biała. Wieczorem impreza przeniosła się do centrum handlowego Sfera, gdzie została otwarta wystawa „Jak działać dla Ziemi”. Chwilę później odbyła się projekcja filmu „Sztuka dla Ziemi”, z którego dochód został przeznaczony na wykupienie kolejnego konia z transportu. W czasie ostatniego pokazu, Gaja uzbierała 700 złotych. Ekolodzy dołożyli pieniądze do wykupienia klaczy, która dziś służy rodzicom i ich dzieciom ze stowarzyszenia pomagającego niepełnosprawnym w Koronowie. …) (wol)


Drzewo Życzeń w Świerklańcu

23 sierpnia 2003 roku Klub Gaja wziął udział w imprezie plenerowej, która odbywała się w zabytkowym parku w Świerklańcu. Był to jeden z etapów w konkursie na „Złotą Miejscowość”.

Konkurencja była duża, gdyż podobne imprezy odbywały się w ośmiu innych miejscowościach. Zwycięstwo Świerklańca w dużej mierze zależało od ilości punktów przyznanych za działalność proekologiczną. W ramach przygotowań Klub Gaja jeszcze przed wakacjami prowadził zajęcia w dwóch szkołach. W czasie wakacji około czterdziestoosobowa grupa dzieci odwiedziła nasz ośrodek „Bajka Klubu Gaja”. Powstał wówczas scenariusz happeningu ekologicznego. Poprowadziliśmy zajęcia teatralne, by wspólnie przygotować paradę przyrody. Na samej imprezie zorganizowaliśmy między innymi: konkurs plastyczny, malowanie pamiątkowego graffiti z „Drzewem życzeń” na koszulkach. Dzięki współpracy z Lasami Państwowymi mogliśmy nagradzać sadzonkami drzew każdego kto przyniósł surowce wtórne. Podziękowania należą się też Fundacji „Domin”, która specjalistycznym sprzętem wciągała dzieci na drzewo, uatrakcyjniając całe wydarzenie.

„Dzięki Klubowi Gaja z Bielska dorodny dąb parkowy zamienił się w „Drzewo życzeń”. Dzieci wieszały na nim prośby, które służyć miały także innym ludziom, ale zwłaszcza środowisku naturalnemu. Emocji nie brakowało, gdyż wciągane były na linach na wysokie gałęzie. Po zmroku przeszły w paradzie przyrody na spotkanie z duchem drzewa, który obiecywał spełnić życzenia. Światło popłynęło do nieba, a potem niebo rozbłysnęło feerią sztucznych ogni. Za paczkę posegregowanych śmieci od Nadleśnictwa Świerklaniec można było dostać tego dnia drzewko do zasadzenia w domu. Zapełniono trzy olbrzymie kontenery.”
Dziennik Zachodni, 25 sierpnia 2003 rok.

Impreza wyszła świetnie i możecie pogratulować zarówno nam jak i Świerklańcowi, który wygrał i zdobył tym samym tytuł „Złotej Miejscowości”.


DĘBY

Drzewa spotykamy, na co dzień, przechodzimy koło nich obojętnie, nie obdarzając nawet przelotnym spojrzeniem. A są one skarbnicą tajemnic pradawnych, biologicznych, kulturowych i tych nie nazwanych. Nie są to jednak tajemnice niedostępne. Każdy człowiek może je poznać. Musi jednak posiąść rzadką cechę uważności, która pozwala z otwartym umysłem wchodzić w bezpośredni kontakt z drugą istotą.

Drzewa fascynowały mnie od zawsze. Teraz, gdy w Klubie Gaja prowadzę ścieżki dydaktyczne robię to z nieustającą miłością i podziwem dla nich. Chcę opowiedzieć wam o nich. Specyfiką drzew jest ich uniwersalność, charakterystyczna mnogość zastosowań.
W kolejnych artykułach będę przybliżać wam sylwetki drzew tak abyście sami mogli oprowadzić po waszych ścieżkach innych.
Drzewem, które z pewnością wszyscy znają jest dąb. Rośnie wolno, żyje bardzo długo – kilkaset lat. Jest symbolem siły, dostojeństwa, długowieczności i mocy. Uważany był za króla drzew i nasi władcy chcąc dodać majestatu toczonym naradom i sporom, siadali w jego cieniu. W pogańskich mitologiach dąb związany był z bóstwami gromowładnymi takimi jak Perun, Thor czy Zeus.

Unikano go w czasie burzy gdyż ściągał pioruny. Dąb używany był i ciągle jest w wielu gałęziach przemysłu. Od zawsze pozyskiwano z niego drewno, będące cennym surowcem w budownictwie, meblarstwie, bednarstwie. Właściwości drewna dębowego ulegają wzmocnieniu pod wpływem wody i po setkach lat powstaje z niego tzw. „polski heban”, surowiec o niezwykłym kolorze, twardości i wytrzymałości. W średniowieczu uprawiano dąbrowy na znacznych obszarach w celu pozyskiwania żołędzi, będących podstawowym pokarmem w początkowym etapie hodowli dzików. Kora dębu ma właściwości lecznicze, jest surowcem stosowanym i dzisiaj w przemyśle farmaceutycznym. Z kory uzyskuje się też związki chemiczne wykorzystywane w garbarstwie i farbiarstwie. Tkaniny farbowane w naturalnych barwnikach charakteryzują się specyficznym i surowym pięknem. W Polsce występują trzy gatunki rodzime dębu; dąb bezszypółkowy, szypółkowy i omszony. Spotykamy je w parkach, lasach, osiedlach. Są świetnymi drzewami alejowymi i przydrożnymi. W Polsce większość drzew pomnikowych to właśnie dęby. Coraz rzadsze są natomiast czyste kompleksy leśne tzw. Dąbrowy Świetliste – lasy o niezwykłych wartościach regeneracyjnych, polecane jako miejsca o wielkich walorach estetycznych i uzdrawiających. Dęby są jednymi z najbardziej biotycznych drzew. Swoim istnieniem zapewniają siedlisko życia dla około 800 gatunków innych roślin i zwierząt. Często są sadzone jako drzewa upamiętniające ważne wydarzenia. Kiedyś sadzona je z okazji narodzin syna. Gdy rodziła się córka sadzono lipę, ale to opowieść o kolejnym drzewie w kolejnym „Współodczuwaniu”.

Karinia Bielawska

Ps. Powiadają, że najlepsze opowieści można usłyszeć w szumie liści starych dębów, wiec zachęcam was wszystkich do wsłuchiwania się w nie.


Drzewa Życia

Człowiek od początku swego istnienia zauważał drzewa. Podobnie jak on miały pozycję wertykalną, unikalną w świecie przyrody i może dlatego były postrzegane jako coś osobliwego i niezwykłego. Dla archaicznej osobowości drzewo stanowiło cały kosmos – powtarzało go, reasumując i symbolizując. Było tą cząstką świata, która najpełniej odtwarzała całość.
We wszystkich kulturach istniały Święte drzewa, zwane różnie, w zależności od tego, którą właściwość wszechświata przywoływały bądź uosabiały. Istniały więc drzewa: Życia, Wiedzy, Drzewa Kosmiczne.
Drzewo Życia istniało już w najstarszych warstwach życia religijnego (Australia, Chiny, Indochiny, Indie, Fenicja, Mezopotamia).Utożsamiane było ze źródłem nieśmiertelności. Oznaczało moc. Moc porządku życia. Przez swoje cykliczne obumieranie i odradzanie obrazowało niewyczerpalną płodność absolutnej rzeczywistości. Posiadało zdolność ciągłego wzrostu i regeneracji, w nim krążyła też żywica (samo słowo nawiązuje już do elementu życia). Drzewo Życia powraca do nas w wielu baśniach, legendach i opowieściach, wspominając choćby biblijny Raj, gdzie oprócz intrygującego Drzewa Poznania, istniało właśnie ono, obdarzające życiem, młodością i nieśmiertelnością.

Drzewo Wiedzy (Poznania, Wiadomości) istniało w starożytnym Egipcie, Indiach, występuje w Starym i Nowym Testamencie, a przez nie żyło w umysłach ludzi średniowiecznej i nowożytnej Europy. Jego owoce dawały zdolność rozróżniania dobra od zła, umożliwiały głębszy wgląd w otaczającą rzeczywistość. Cena tych owoców była jednak niezmiernie wysoka, a ich zdobycie trudne i ryzykowne.
Drzewo Kosmiczne występuje we wszystkich kulturach. Gigantyczne drzewo obrazujące Kosmos. W Upaniszadach zwane jest Aśwattha. Opisywane jest w pozycji odwróconej, symbolizującej zstępujący ruch stwarzania. Pokazujący, że korzenie życia tkwią w Niebie, a nasze Życie, wszystko, co nas otacza, to Gałęzie, Konary splecione ze wszystkich Żywiołów: Ziemi, Wody, Powietrza, Ognia i Eteru. Odwrócone drzewo kojarzy się też ze stwierdzeniem Platona, o nie do końca uznanej autentyczności, które ukazuje człowieka jako odwrócone drzewo. Tak jakbyśmy mieli chodzić konarami po Ziemi, a głowę, czyli korzenie, mieć w słońcu. W dziwny sposób wiąże się to ze stwierdzeniem Darwina dotyczącym lokalizacji roślinnych mózgów właśnie w korzeniach.
Drzewo Kosmiczne stanowi również Oś Świata – Axis mundi, centrum, wokół którego wszystko się obraca. Oś ta przenika wszystkie warstwy Świata od najniższych piekieł po najwyższe nieba. Jednym z bardziej znanych Drzew – Osi jest Igdrasil, olbrzymi Jesion Skandynawii – utrzymująca wszystko podpora Świata.

Zawsze istniały miejsca Święte, miejsca „Sacrum”, gdzie człowiek mógł się skontaktować ze sferą Ducha. Do stworzenia takiej przestrzeni niezbędne było Drzewo i Kamień. Często też pojawiała się Woda. Tworzyło to mikrokosmiczny krajobraz odzwierciedlający całość. Takim miejscem były Święte Gaje. W nich to oddawano cześć nie drzewom, ale temu, co sobą reprezentowały. Szacunek im okazywany był wyrazem uznania dla przyrody za jej niezmordowaną i płodną twórczość oraz dla Życia we wszystkich jego odmianach.

Ludzi z Drzewami zawsze łączyły więzy mistyczne, ale przede wszystkim wiązały i wiążą zależności biologiczne. Przetrwanie lasów to warunek ciągłości istnienia biosfery, a w niej naszej kultury i cywilizacji. Drzewa pełnią rolę swoistych „sejsmografów” biosfery, ale też pneumatosfery – sfery ducha, emocji i nastroju. Stan otaczających nas drzew określa stan kultury, który sobą prezentujemy. Często zapominamy, że drzewa, oprócz wartości ekonomicznej, posiadają i inne wartości. Drzewa współtworzą logikę, piękno i dobro świata. Stanowią wartość estetyczno – etyczną.
Zanikanie lasów to katastrofa ekologiczna, która z trudem dociera do świadomości ogółu. Pomimo licznych ostrzeżeń i uwag, ludzie nie potrafią uwierzyć, że sami codziennie przyczyniają się do swojej własnej zagłady. Ciągle popularny jest typ prymitywnej świadomości charakteryzujący się lekkomyślnością, krótkowzrocznością i lekceważeniem groźnych zjawisk. Skrajnym przykładem współczesnego podejścia do drzew jest traktowanie pseudonormatywne, które degraduje drzewa do roli obiektów wywołujących kolizje, zagrażających mieniu i życiu ludzi, za usuwanie których wystarczy pobrać opłaty lub kary.

Warto, byśmy dziś nauczyli się spoglądać na drzewa z dawno zapomnianym szacunkiem i zrozumieli, że nadal warunkują one nasze życie. Że ich potrzebujemy, a one nie są w stanie przed nami uciec. Najwyższy czas zacząć je chronić i kochać tak, jak na to zasługują. I jak tylko my to potrafimy.

Karina Bielawska
Na podstawie – M. Eliade „Traktat o historii religii”
- M. Siewniak artykuł „Dendrologia”


DRZEWO

Międzyprzedmiotowy projekt edukacyjny
W naszej szkole projekty edukacyjne stały się bardzo popularną metodą pracy, akceptowaną przez uczniów. Często oni sami dopominają się o nowe zadania, a nawet sami proponują ciekawe pomysły. Międzyprzedmiotowe projekty edukacyjne to doskonała okazja do wykazania się przez uczniów wieloma umiejętnościami i wiadomościami, a dla nauczycieli to także szansa sprawdzenia efektywności nauczania i wychowania. Projekt „Drzewo” został przygotowany przez nauczycieli języka polskiego i przyrody. Nasza przyroda jest nieustającą inspiracją dla artystów, uczy wrażliwości i szacunku dla wszystkich form życia. To właśnie chciałyśmy wykorzystać przy realizacji tego projektu. Ogólna charakterystyka projektu:
Temat: „Drzewo”
Cele:
1. Zachęcanie do samodzielnego zdobywania wiedzy
2. Kształcenie umiejętności wyszukiwania wiedzy  o drzewach z różnych źródeł (przewodniki przyrodnicze, poezja, proza, czasopisma, sztuka, przewodniki turystyczne itd.)
3. Kształcenie umiejętności selekcjonowania informacji.
4. Doskonalenie umiejętności komunikacyjnych.
5. Rozwijanie w uczniach wrażliwości i kreatywności.
6. Kształcenie odpowiedzialności za wywiązywanie się z przydzielonych zadań.
7. Wyrobienie w uczniach emocjonalnego stosunku do środowiska przyrodniczego.
8. Kształcenie umiejętności współpracy w zespołach.
9. Kształcenie umiejętności uporządkowanej, estetycznej, ciekawej prezentacji pracy.
Opieka: mgr Grażyna Sobczak – nauczycielka przyrody
mgr Elżbieta Kieszkowska – nauczycielka języka polskiego
mgr Patrycja Kołodziejczyk – nauczycielka języka polskiego
Opis projektu:
Projekt realizowany będzie przez uczniów klas piątych (klasa V A I V C) w pięcioosobowych zespołach. Każda grupa wylosuje nazwę gatunku drzewa, które stanie się motywem przewodnim pracy. Zaproponowane drzewa to: klon, kasztanowiec, dąb, lipa, brzoza i wierzba. Aby prawidłowo zrealizować projekt uczniowie będą musieli najpierw wyszukać odpowiednich wiadomości z bardzo różnorodnych źródeł informacji. Kolejnym zadaniem będzie przygotowanie, opracowanie zdobytych informacji i materiałów             w formie planszy. Podczas prezentacji ważne będą również inne sposoby przekazania zdobytej wiedzy np. scenki, filmy , reklamy, recytacje. Efekty pracy uczniów będą pokazane przez nich na forum szkoły.
Termin realizacji:
Koniec września 2003r. – rozpoczęcie pracy
Połowa grudnia 2003r.  – prezentacja
 Zadania do wykonania:
1. Przekazanie uczniom informacji o rozpoczęciu realizacji projektu.
2. Podział klas na zespoły 5-osobowe, wybranie liderów. Nauczyciel czuwa, by grupa była zróżnicowana pod względem możliwości intelektualnych, twórczych oraz płci.
3. Losowanie nazwy gatunku drzewa.
4. Uczniowie samodzielnie  w zespołach wyznaczają sobie zadania, przydzielają funkcje. Nauczyciel czuwa, by każdy był za coś odpowiedzialny i by panowała życzliwa atmosfera.
5. Uczniowie w zespołach szukają różnorodnych informacji dotyczących wylosowanego gatunku drzewa.
6. Konsultacje z nauczycielem przyrody i języka polskiego.
7. Segregowanie zebranego materiału z różnych dziedzin wiedzy: biologii, geografii, języka polskiego, historii, sztuki.
8. Zaprojektowanie i wykonanie planszy.
9. Przygotowywanie innych, zaprojektowanych przez siebie form prezentacji.
10. Prezentacja swoich prac przed uczniami, nauczycielami i rodzicami.
Przez cały czas trwania pracy nad projektem nauczyciele-opiekunowie stale kontrolują postępy w wykonywaniu prac, doradzają, wspomagają swoją wiedzą, dbają o utrzymanie miłej, sympatycznej atmosfery, czuwają  nad terminowym wykonaniem zadań.
Kryteria oceny projektu
1. Bogactwo, różnorodność i wieloaspektowość zebranego materiału.
2. Oryginalność pomysłu formy prezentacji.
3. Czytelność, przejrzystość graficzna, estetyka wykonanego plakatu.
4. Zaangażowanie wszystkich członków zespołu w realizację zadania
5. Ogólne wrażenie po prezentacji projektu.
Uczniowie otrzymają oceny zarówno z języka polskiego jak i przyrody.
Prezentacja projektu
Dnia 16 grudnia 2003r. odbyła się prezentacja projektu „Drzewo”. Na korytarzu szkolnym zebrali się uczniowie wszystkich klas piątych i nauczyciele. Poszczególne zespoły prezentowały swoje prace we wcześniej ustalonej kolejności. Wykonane plansze udekorowały korytarz, stwarzając odpowiednią atmosferę i klimat.  Przyciągały one uwagę bogactwem informacji, atrakcyjnością i estetyką wykonania. Świadczyły o naprawdę ogromnej wiedzy z różnych dziedzin zdobytej przez uczniów. Wystąpienia każdej grupy zamieniły się w swoiste przedstawienia teatralne. Mieliśmy okazję obejrzeć niezwykle ciekawe scenki,  które pokazywały funkcjonowanie motywu drzewa w literaturze i innych dziedzinach sztuki. Uczniowie sięgnęli nie tylko do poezji i prozy, ale zaprezentowali także przysłowia, hasła reklamowe oraz popisywali się zdolnościami lingwistycznymi (nazwy gatunków drzew w różnych językach ).
Niezwykle ciekawą i atrakcyjną formą były przygotowane przez dwa zespoły filmy pod tytułem „Wierzba” i „Dąb”. Samodzielnie napisane scenariusze – nie tylko filmowe – są dowodem wielkiej wyobraźni i kreatywności.
Podczas każdej prezentacji widać było ogromne zaangażowanie uczniów, przeżywanie i odpowiedzialność za swoje zadanie. Prezentacja trwała prawie dwie godziny i wzbudziła powszechny podziw. Uczniowskie pomysły zaskoczyły autorów projektu.
Wieczorem tego dnia odbyła się jeszcze jedna prezentacja, tym razem dla rodziców, którzy niejednokrotnie angażowali się w realizację zadań swoich dzieci.
Realizacja międzyprzedmiotowego projektu edukacyjnego „ Drzewo” jeszcze raz dowiodła, że metoda ta jest niezwykle twórcza, efektywna i atrakcyjna zarówno dla uczniów, jak i dla nauczycieli.
mgr Grażyna Sobczak
mgr Elżbieta Kieszkowska
mgr Patrycja Kołodziejczyk      

„Jak działać dla Ziemi” wystawa edukacyjna Klubu Gaja

Jak pomagać Ziemi?

Jak obronić skazane na wycięcie drzewo koło Twojego domu?

Jak oczyścić rzekę?

Jak uratować konia przed „transportem śmierci”?

Pracując w Klubie Gaja często spotykamy się z takimi pytaniami. Nasza praca, prowadzone interwencje, akcje i kampanie są próbą odpowiedzi. Przede wszystkim musisz chcieć zmienić rzeczywistość, której nie akceptujesz. Czasami katowanego psa możesz uratować jednym telefonem, drzewo przeznaczone do wycinki jednym dobrze napisanym pismem. Ale to tylko czasami. Zwykle takie interwencje wymagają dużo czasu, determinacji i wiedzy. O tym jest nasza wystawa.

Wystawa prezentuje realizowane przez Klub Gaja działania proekologiczne, od tych najprostszych (sadzenie drzew, czyszczenie potoków, sprzątanie terenów zielonych), aż po różnorodne akcje, happeningi, spektakle uliczne.

Są to wybrane elementy naszej pracy, które jak sądzimy, mogą być inspiracją dla osób i organizacji chcących … działać dla Ziemi.

Wystawa była już prezentowana w Staromiejskim Centrum Kultury w Krakowie,  w Miejskim Ośrodku Kultury w Opolu, w Miejskim Centrum Kultury w Lublinie,w Integracyjnym Klubie Artystycznym WINDA w Gdańsku.

  • Dofinansowanie




  • Niniejszy materiał został opublikowany dzięki dofinansowaniu Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej. Za jego treść odpowiada wyłącznie Stowarzyszenie Ekologiczno-Kulturalne Klub Gaja.